Home > Lexikon

Bij de monniken komt de gemeenschap dagelijks bijeen rondom de overste die een stuk van de regel leest om dat te commentariëren, in Lat. capitulum (cf. het woord capitulum “hoofdstuk”, technische term voor korte lezing uit de Heilige Schrift tijdens het officie; het is de feitelijke betekenis van het Latijnse woord). Wat men tegenwoordig onder kapittel verstaat is dus die vergadering, die’s morgens of’s avonds wordt gehouden. Het moment waarop nieuws wordt gegeven, taken worden verdeeld, of straffen worden uitgedeeld voor de schending van de regel (schuldkapittel), waar besluiten worden genomen (een stem in het kapittel hebben betekent voor een religieus letterlijk dat hij deel kan nemen aan de besprekingen of de stemming). Het woord duidt zowel de plaats aan, de kapittelzaal (die zich meestal bevindt in de kloostergang, de directe verbinding met de kerk), als de vergadering zelf: het kapittel van deze of gene abdij, collegiale kerk of kathedraal. Hier worden bijvoorbeeld de verkiezingen gehouden of krijgt een broeder zijn habijt.

De kanunniken volgen hetzelfde gebruik. Bij hen ligt het gezag van oudsher meer op collegiaal niveau. Elke stem in het kapittel wordt gehoord.

Tegenwoordig onderscheidt men bij de norbertijnen drie soorten kapittels, elk met een eigen gezagsniveau of besluitniveau. Allereerst het huiskapittel. Zoals de naam al zegt komen hierin alle broeders van éénzelfde huis bijeen, zowel novicen als de geprofesten, priesters als leken en het is meestal een raadgevend orgaan bestemd on van gedachten te wisselen over ideëen voor een goed functioneren van het gemeenschappelijk leven. Dan is er het canoniekapittel, waarin plechtig geprofesten, priesters en leken van de hele canonie samenkomen. Hierin worden bepaalde besluiten genomen door stemming; het kapittel wordt bijvoorbeeld geraadpleegd bij de toelating van een broeder tot de professie. Dit kapittel kiest ook de abt of de afgevaardigden belast met de vertegenwoordiging op andere niveaus. En dan is er het generaal kapittel om de zes jaar, voor de hele orde het opperste gezag. Alle prelaten (oversten) van de orde zijn van rechtswege lid; daarbij komen een of meerdere afgevaardigden per canonie, afhankelijk van de omvang van de canonie. Het wordt voorgezeten door de abt generaal die handelt met het definitorium van het kapittel (een raad van vier leden gekozen door alle kapittelleden). Deze raad kiest de abt generaal indien de plaats onbezet is en vaardigt uit of wijzigt wetten, herziet constituties, controleert de trouw en het goed functioneren van de diverse canonieën of de officialen van de orde.

[bijgewerkt op 20.12.05]

Wettelijke vermeldingen  | Plan van de site  | Administratie  | Totstandkoming Artégo  | RSS

• en
• fr
• nl