Home > De Norbertijnen > Heiligen en grondteksten

Norbertus van Gennep werd rond 1080 geboren te Xanten, ten noorden van Keulen. Afkomstig van de lage adel, Frans van moederskant en verwant aan de Germaanse keizer van vaderszijde, werd hij al op jonge leeftijd toevertrouwd aan de zorgen van de kanunnik die verantwoordelijk was voor het onderwijs van het kapittel van Xanten. Als koorknaap begon hij zijn studie tot priester te Laon.

Daarna werd hij kapelaan van de aartsbisschop van Keulen en maakte hij deel uit van de keizerlijke kapel.

Diep getroffen door een plotselinge bekering, wijdde Norbertus zich aan een diepgaand gewetensonderzoek, hij deed boete en ging in retraite waarna hij verzocht om het diakenschap, als snel gevolgd door het priesterschap. Hij volhardde in zijn bekering en probeerde zijn medekanunniken, van Xanten hierin mee te nemen. In het kapittel werd zijn leven ondraaglijk; hij probeerde regelmaat in zijn leven te brengen door de omringende benedictijnerabdijen (Siegburg), de reguliere kanunniken (Rolduc) en de kluizenaar Ludolfus vaak te bezoeken, dit alles volgens de Gregoriaanse Hervormingen.

Norbertus, rondreizend prediker

Nadat hij zijn ontslag had genomen als kanunnik van Xanten, deelde Norbertus zijn bezittingen met de allerarmsten. Hij kreeg van de paus de taak van rondreizend prediker. Zijn persoonlijke uitstraling leek bij te dragen tot de verzoening tussen de heren die worstelden met het feodalisme. In Valenciennes was zijn ontmoeting met Hugo van Fosses, kapelaan van de bisschop van Kamerijk, bepalend. Hugo en Norbertus sloten vriendschap en Hugo bleef bij Norbertus. Norbertus vervolgde zijn taak als rondreizend prediker en kwam door Fosses-la-Ville, waar Hugo vandaan kwam, Gembloux, Corroy en vervolgens Laon waar hij zijn vriend, bisschop Bartholomeüs, en Evermode, een vroegere klasgenoot uit Xanten, terugzag.

Bartholomeüs probeerde eerst om Norbertus de leiding van het Sint-Martinuskapittel in Laon te geven, maar de mokanunniken weigerden hem te aanvaarden. Bartholomeüs zocht vervolgens naar een kerk waar Norbertus met zijn eerste volgelingen een kapittel zou kunnen oprichten dat zich helemaal wijdde aan beschouwing en prediking in het kader van een gemeenschappelijk leven. Na heel wat onderzoek lieten ze hun keus vallen op een verlaten, stenen kapel in het bos van Saint-Gobain, opgedragen aan Johannes de Doper en eigendom van de benedictijnen van de abdij Sint-Vincent te Laon, een verlaten plek, genaamd “Prémontré”.

Norbertus in Prémontré - Stichting van Floreffe

Voor Norbertus was Prémontré een tussenstop waarvandaan hij vertrok om te gaan prediken. Maar zijn eerste zorg was het bouwen van een nieuwe abdij, naar het model van de cisterciënzers, bestaande uit de kerk, het klooster en de bijgebouwen waarvan het heiligdom met de altaren het middelpunt was.

Samen met Hugo keerde hij terug naar Rijnland om relikwieën bestemd voor de wijding van de altaren te vragen en in ontvangst te nemen.

Norbertus te Floreffe en de terugkomst in Prémontré

Norbertus hield halt in Namen, bij het kasteel van de graaf. Gravin Ermesinde ontving de vrome stoet gastvrij en schonk Norbertus een landgoed dat rijkelijk was voorzien : Floreffe, aan de Samber. Ermesinde en haar man wilden graag een “nieuwe” gemeenschap volgens de Gregoriaanse Hervorming, voor Floreffe. Dat was op 27 november 1121.

Op die datum was er nog geen kanunnik die de gelofte had afgelegd en ook was er nog geen abdij gesticht in Prémontré. Daarom organiseerde Norbertus, toen hij weer terug was op de plaats van de fundatie, in de dagen voor Kerstmis een retraite. Die zou worden afgesloten met de religieuze professie tijdens de nachtmis. De broeders die Norbertus begeleidden vanaf Keulen en degenen die door Hugo waren bijeengebracht namen hieraan deel.

Men vermoedt dat ongeveer 80 geestelijken professie hebben afgelegd en het witte habijt, (van witte wol zonder kleur als teken van armoede) uitgekozen door Norbertus, hebben aangenomen. Een kerk en kloosterlingen, dat is niet voldoende voor het stichten van een orde. Na heel wat gedraal werd er gekozen voor de regel van Augustinus.

Norbertus, aartsbisschop van Maagdenburg

Maar Norbertus verbleef nauwelijks in Prémontré. Hij ging al vrij snel weer op reis in het Germaanse keizerrijk en in de Lage Landen.

Op 16 februari 1126 ontving Norbertus in Rome van paus Honorius II de bul Apostolicae disciplinae. Zijn keuze voor de regel van Sint-Augustinus was goedgekeurd, de bezittingen van Prémontré werden bevestigd en alle stichtingen erkend. In hetzelfde jaar werd Norbertus benoemd tot aartsbisschop van Maagdenburg en tot aartskanselier van het keizerrijk. Deze vooraanstaande positie stelde hem in staat om in Rome paus Innocentius II en de nieuwe keizer, Lotharius III, weer met elkaar te verzoenen en zo verzekerde hij heel Europa van een duurzame en hellzame vrede. Al eerder stichtte Norbertus nieuwe gemeenschappen in Maagdenburg. De verplichting om hier grotere vestigingen te stichten bracht hem ertoe om zich los te maken van de gemeenschap van Prémontré, ten gunste van de vestiging in Maagdenburg. Hij stelde Hugo van Fosses aan om hem te vervangen. Hugo stelde, naar het model van de Carta caritatis van de eerste cisterciënzers, de codificatie van de liturgie en de statuten (aanvullingen op de regel van Sint-Augustinus) op. Hij werd bij dit werk geholpen door zijn broeders van Prémontré en door de jaarlijkse vergadering van afgevaardigden van de gehele orde.

Op 6 juni 1134 overleed Norbertus, totaal uitgeput, in Maagdenburg. Acht dagen later werd hij begraven in de Onze-Lieve-Vrouwekerk, dichtbij zijn broeders, de kanunniken van Prémontré. Op 27 juli 1582 werd Sint-Norbertus door paus Gregorius XIII heilig verklaard middels een eenvoudige bul, tegelijkertijd met de heiligverklaring van Sint-Romualdus en van Sint-Bruno. In 1625 werd zijn lichaam overgebracht naar de abdij van Strahov, bij Praag, waar zijn geestelijke volgelingen sindsdien over hem waken en hem vereren.

[bijgewerkt op 03.11.05]

Wettelijke vermeldingen  | Plan van de site  | Administratie  | Totstandkoming Artégo  | RSS

• en
• fr
• nl